TORcast

Vrijdag 25 september presenteert het Artvark Saxophone Quartet hun nieuwste album ‘Four Fathers’ in Jazzpodium de Tor in Enschede. Mooie aanleiding om in deze TORcast de geschiedenis van de jazz in te duiken aan de hand van een aantal belangrijke en invloedrijke saxofonisten.

Als je de ontwikkeling van de jazz wilt begrijpen, kun je die bijna volgen aan de hand van een aantal invloedrijke saxofonisten. Iedere generatie bracht nieuwe ideeën in: van swing naar bebop, van hardbop naar modal jazz, free jazz en fusion.

Coleman Hawkins (1904-1969): Body and Soul

Wordt vaak beschouwd als de eerste grote tenor-saxofonist van de jazz. Maakte van de saxofoon een volwaardig solo-instrument.

Zijn harmonische benadering vormde een belangrijke brug naar bebop.

Lester Young (1909-1959): Lester Leaps In

Tegenpool van Hawkins. Introduceerde een lichtere, melodische en meer ontspannen stijl.

Grote invloed op cool jazz en latere saxofonisten zoals Stan Getz.

Charlie Parker (1920-1955): Ornithology

De grondlegger van de bebop. Veranderde voorgoed hoe jazzmusici improviseren.

Introduceerde complexe harmonieën, snelle lijnen en nieuwe ritmische ideeën. Razendsnelle improvisaties. Harmonieën die destijds revolutionair waren.

Sonny Rollins (1930-2026): St; Thomas

Een van de belangrijkste hardbop-tenoristen. Bekend om zijn “thematische improvisatie”: een idee ontwikkelen gedurende een solo. Vormde een brug tussen bebop en moderne jazz.

John Coltrane (1926-1967): Giant Steps

Misschien wel de meest invloedrijke jazzsaxofonist ooit. Ontwikkelde modal jazz verder. Breidde de technische en spirituele mogelijkheden van jazz enorm uit.

Invloedrijk in hardbop, modal jazz én free jazz. Intensiteit en spirituele diepgang.

Cannonball Adderley (1928-1975): Mercy, Mercy, Mercy

Bracht blues, gospel en soul terug in de moderne jazz. Belangrijke vertegenwoordiger van hardbop.

Bekend van Miles Davis’ historische album Kind of Blue. Soulvolle klank, directe emotionele expressie.

Ornette Coleman (1930-2015): Lonely Woman

De grote pionier van free jazz. Liet traditionele akkoordstructuren grotendeels los.

Opende de weg naar de avant-garde jazz.

Vrijheid van melodie. Minder nadruk op traditionele harmonie.

Stan Getz (1927-1991): Desafinado

Het gezicht van de bossa nova. Introduceerde miljoenen luisteraars aan de combinatie van jazz en Braziliaanse muziek.

Warme, zachte toon. Subtiele swing.

Wayne Shorter (1933-2023): Footprints

Belangrijk componist van Miles Davis’ tweede grote kwintet. Mede-oprichter van Weather Report.

Verbindt hardbop, modal jazz en fusion. Sterke composities. Avontuurlijke harmonieën.

Michael Brecker (1949-2007): Midnight Mood

Dominante saxofonist van de fusion- en postbopperiode. Combineerde jazz, rock en moderne techniek.

Grote invloed op vrijwel alle moderne tenorsaxofonisten. Fenomenale techniek. Modern harmonisch vocabulaire.

Een beetje voorpret voor het nieuwe TOR-seizoen en wat opnames uit de oude doos. Gewoon omdat ’t kan…

Hiromi, Anthony Jackson, Simon Philips: Beethoven’s Pathetique;

Eddie Daniels: Awakenings;

Masha Bijlsma Band: Ruby, My Dear;

Masha Bijlsma Band, Eric Vloeimans: Winds of Change;

Ben van den Dungen Quartet: The Legend Returns;

Dig d’Iz: Mood Indigo;

Artvark Saxophone Quartet: Sliding & Riding;

Hank Jones, Oliver Nelson: Jazztime USA;

Tingvall Trio: Vägen;

Dubbelaar:

Frank Sinatra, AC Jobim: I Concentrate On You;

Sophie Millman: I Concentrate On You;

Michel Petrucciani, Anthony Jackson, Steve Gadd: Home.

Cassandra Wilson, een met een Grammy bekroonde jazz-zangeres en songwriter die geworteld was in de blues-traditie van haar geboortestaat Mississippi en uitgroeide tot een van de meest onderscheidende stemmen van haar generatie, is op 2 september 2026 overleden in Jackson, Mississippi. Ze werd 70 jaar oud.

Met haar lage, rokerige stem bracht ze een verfijnde romantiek in klassiekers uit het *Great American Songbook*, maar ze vertolkte ook nummers van artiesten als Joni Mitchell, Van Morrison, Neil Young en de bluesmuzikant Robert Johnson uit Mississippi.

In deze TORcast enkele hoogtepunten uit het oeuvre van Cassandra Wilson:

Blue Skies

Hellhound On My Trail

Strange Fruit

St. James Infimary

The Weight

Waters Of March

A Day In The Life Of A Fool

You Go To My Head

Crazy

If Loving You Is Wrong

Shelter From The Storm

Harvest Moon

Black Crow

Time After Time

De Edison Stichting heeft de tien titels bekendgemaakt van de albums die in de race zijn voor de Edison Publieksprijs Jazz 2026. Winnaar wordt het album waarop via het internet tot 1 oktober door het publiek de meeste stemmen worden uitgebracht.  De winnaar van de Edison Publieksprijs Jazz wordt in de week van 19-24 oktober bekendgemaakt.

In deze TORcast laat presentator Willem Habers de verschillende genomineerden de revue passeren.

Cor Bakker: Summer Song;

Fay Claassen: Bluesette;

Fay Claassen: Simple Song;

Lucas Santana: Xango;

Julian Lage: Talking Drum;

Julia Hülsmann Octet: Moonfish Dance;

Julia Hülsmann Octet: You Come Back;

Dennis van Aartsen: Feeling Good;

Dennis van Aartsen: One For My Baby;

Mavis Staples: Hard Times;

Siegfried Hart: Water;

Ella Zarina: reflective;

Ella Zirina, Ben van Gelder: Don’t Smile;

Bram de Looze, Felix Henkelhausen, Eric McPherson: Rebounce

Veel (dames)zang met een vette knipoog naar de blues en gospel en een onmiskenbaar rafelrandje in deze TORcast. Kippenvel en tranen….

Pointer Sisters: Hands Up / Wang Dang Doodle;

Koko Taylor: Wang Dang Doodle;

Nina Simone: Central Park Blues;

Masha Bijlsma Band: Cry Me A River;

Abbey Lincoln: Throw It Away;

Shirley Scott, Stanley Turrentine: Soul Song;

Dubbelaar:

Mahalia Jackson: Just A Closer Walk With Thee;

Grant Green: Just A Closer Walk With Thee;

Archie Shepp, Horace Parlan: Nobody Knows The Trouble I’ve Seen;

Cecile McLorin Savant: Metropole Orkest, Jules Bickley: Send In The Clowns.