Đài Hà Nội | Đọc truyện đêm khuya

Gặp gỡ bạn già, ông giáo Cần đau lòng thấy gia đình ông Tiếu lục đục vì chuyện làm ăn. Ông Tiếu phẫn nộ trước cảnh vợ con vì tiền mà đánh mất tự trọng, phục vụ kẻ giàu và lờ đi danh dự quốc gia. Cuộc trò chuyện lột tả sự đối đầu quyết liệt giữa những giá trị cũ thanh cao và làn sóng thực dụng đang tàn phá lý tưởng con người.

Nam vừa mất, Hưng chiếm ghế trưởng phòng và bắt đầu chiến dịch bài trừ tầm ảnh hưởng cũ bằng cách cô lập Trọng. Đơn vào Đảng của Trọng bị "treo" bởi những lý do cảm tính, bộc lộ rõ sự đấu đá quyền lực và tư tưởng cơ hội nhân danh tổ chức. Trọng bàng hoàng nhận ra bộ mặt thật của sự đố kỵ và toan tính nơi công sở.

Dù bệnh tình nguy kịch, Nam vẫn dành những hơi thở cuối cùng cho sự nghiệp trị thủy. Trên giường bệnh, anh không ngừng trăn trở về sự cố vỡ cống Lợi Toàn và tận lực hỗ trợ Trọng hoàn thiện đề tài diệt mối trong thân đê. Cuộc trò chuyện của Nam với bạn bè là minh chứng cảm động cho một nhân cách cao đẹp, nơi trách nhiệm với cuộc đời và tình yêu nghề nghiệp luôn rực cháy ngay cả khi đối diện với cái chết.

Gia đình bà Nhuần mở tiệc mừng Thưởng – kẻ giàu có thực dụng – làm rể, chính thức gạt bỏ Trọng ra khỏi đời Loan. Trước sự tung hô vật chất của bà Nhuần và ông Hào, ông giáo Cần hoàn toàn bất lực và xót xa. Bữa tiệc là biểu tượng cho sự thất thế của những giá trị tinh thần trước làn sóng thực dụng đang xâm chiếm xã hội.

Cuộc trò chuyện trên đê Nguyên Lộc khắc họa những trăn trở của chủ tịch huyện trong cuộc đấu tranh chống tiêu cực và xử lý cán bộ sai phạm. Dù làm vì lợi ích chung, ông vẫn chịu nhiều định kiến. Qua đó, tác phẩm đồng thời làm nổi bật tinh thần sống trách nhiệm, quyết liệt và giàu lý tưởng của cô Thuận đại diện cho lớp trẻ.