Đài Hà Nội | Đọc truyện đêm khuya

Đến Paris, Văn Ba được hai tiền bối Phan Châu Trinh và Phan Văn Trường đùm bọc, đưa vào Hội những người Việt Nam yêu nước. Thấu hiểu nỗi cay đắng của hàng vạn đồng bào bị thực dân áp bức, lao dịch nơi xứ người, anh càng sục sôi quyết tâm tìm con đường giải phóng độc lập cho dân tộc.

Nghiên cứu tác phẩm của Các Mác tại Luân Đôn, Nguyễn Văn Ba tìm thấy hướng nhận thức mới qua các khái niệm về chủ nghĩa tư bản và giá trị thặng dư. Tri thức này giúp anh nhìn thấu hạn chế của các bậc tiền bối: cả tư tưởng dựa vào ngoại bang của Phan Bội Châu lẫn chủ trương cải cách của Phan Châu Trinh đều không phải là con đường giải phóng dân tộc hiệu quả.

Sống tại Luân Đôn, Nguyễn Văn Ba rơi vào cảnh thất nghiệp và cuộc sống vô cùng chật vật khi sức khỏe không còn cho phép làm các việc nặng nhọc như đốt lò, khuân than. May mắn sau đó, anh tìm được việc phụ bếp tại một khách sạn lớn, trước khi chuyển sang làm việc tại khách sạn Carlton nổi tiếng.

Đến Pháp năm 1911, Nguyễn Văn Ba gửi thư xin học tại Trường Thuộc địa nhằm thấu hiểu sâu sắc chính sách cai trị để tìm cách giúp đỡ đồng bào. Tuy nhiên, khát vọng học tập này đã bị từ chối thẳng thừng do anh không có sự giới thiệu của chính quyền thực dân Đông Dương.

Rời cảng Sài Gòn ngày 5/6/1911 với tên Nguyễn Văn Ba, Người bắt đầu hành trình 30 năm bôn ba vạn dặm để tìm đường cứu nước. Tác phẩm khắc họa tư duy vĩ đại của một nhân cách bình dị: chủ động đi thẳng vào sào huyệt của kẻ xâm lược nhằm thấu hiểu kẻ thù, từ đó tìm ra con đường đúng đắn giải phóng dân tộc, cứu nước cứu dân.