Đài Hà Nội | Đọc truyện đêm khuya

Dịch bệnh khiến hội xuân đình trệ, làm dâng trào nỗi cô đơn và dòng hồi ức của Hảo về mối tình dang dở với Huê bên hàng xoan cũ. Trong sự tĩnh lặng ấy, anh đau xót nhận ra làng quê đang bị tàn phá kép: bởi dịch bệnh hữu hình và bởi "virus" thực dụng, sốt đất đang làm xói mòn mọi giá trị truyền thống.

Cuộc gặp gỡ giữa gia đình Hảo và ông Giao nhằm hàn gắn cho Tỏ - Ước kết thúc bằng những thỏa thuận trên giấy tờ: không bạo hành, đăng ký kết hôn lại và ra mắt họ hàng. Tuy nhiên, sự nhún nhường của ông Giao không khỏa lấp được thái độ sắc sượt, thiếu thành khẩn của Tỏ. Cuộc hòa giải hiện lên đầy bất an, báo hiệu những cam kết này chỉ là hình thức và khó có thể mang lại hạnh phúc thực sự.

Làng Đại Điền bị xáo trộn bởi cơn sốt "giàu sang ảo" và thói đua đòi vật chất hợm hĩnh. Hình ảnh cây cổ thụ và bầy chim trở thành điểm tựa bình yên duy nhất, đối lập hoàn toàn với thực tại đạo đức xuống cấp. Qua nỗi trăn trở của Hảo, tác phẩm phê phán lối sống thực dụng đang tàn phá cốt cách và những giá trị truyền thống tốt đẹp của quê hương.

Bất chấp sự ngăn cản của gia đình, Ước mù quáng tin vào lời hối lỗi giả tạo của Tỏ và quyết định quay lại với người chồng bạo hành. Đỉnh điểm của bi kịch là hành động tự chặt ngón tay để thể hiện quyết tâm và sự dằn vặt, khiến ông Hảo hoàn toàn bất lực trước sự mê muội của con gái.

Tác phẩm ví von lòng tham và thói sĩ diện như một loại "virus" lây lan khắp làng quê. Phong trào vay mượn để mua ô tô "làm sang", so bì giữa các dòng họ khiến giá trị sống bị méo mó. Con người sẵn sàng đánh đổi cả sức khỏe và đạo đức để thỏa mãn vẻ hào nhoáng bên ngoài, đẩy cộng đồng vào vòng xoáy hệ lụy tiêu cực.