Đài Hà Nội | Đọc truyện đêm khuya

Sau cuộc gặp với Tuyết trên đồi thông, Mai dần hiểu giữa Phù và Tuyết dù còn tình cảm nhưng vẫn giữ trọn sự trong sáng, chưa từng vượt quá giới hạn. Tuyết khẳng định điều đó và xin cùng Mai trồng cây hoàn thành tục lệ dòng họ. Dù không thốt lên lời, Mai đã lặng lẽ cùng gom nhặt những cây mỡ còn sót lại để đặt xuống đất. Hành động âm thầm ấy thay cho lời cảm thông, giúp hai người phụ nữ khép lại những nghi ngại, nắm tay nhau gìn giữ mái ấm gia đình và danh dự dòng họ.

Sau bao phen tìm kiếm, Phù cuối cùng cũng hội ngộ Tuyết tại chợ Phong Tỉnh. Trước đó, anh tình cờ gặp một người đàn ông quen biết tên Phủ, người đang cùng chí hướng đi tìm người thân và đau đớn báo tin vợ mình là Seo Mỹ đã qua đời vì bệnh tật. Nỗi đau mất mát ấy càng bủa vây, khiến Phù thêm phần chua xót khi nghĩ về những người thân đang ngóng chờ nơi xa. Đúng vào thời khắc tâm trạng rơi xuống vực thẳm tuyệt vọng, sự xuất hiện bất ngờ của Tuyết đã thắp lên tia sáng ấm áp.

Phần này lý giải nguồn gốc sâu xa và ý nghĩa thiêng liêng của lễ cúng tổ dòng họ Giàng ở Hoàng Thu. Không chỉ là dịp tưởng nhớ tổ tiên hay cầu mong gia đạo hưng thịnh, nghi lễ này còn mang nỗi khát vọng tìm lại những người thân cùng dòng máu đã thất lạc trong cuộc thiên di bão táp. Xưa kia từ Quý Châu, tổ tiên của họ có năm anh em, nhưng những biến cố chiến tranh và sự truy đuổi tàn khốc của nhà Thanh đã buộc họ phải xé lẻ, mỗi ngả một phương để bảo toàn huyết mạch. Từ đau thương đó, tâm nguyện tìm kiếm người thân lưu lạc đã trở thành nỗi khắc khoải truyền đời, thấm sâu vào tâm thức cộng đồng người Mông.

Săn được con nai lớn giúp Phù có lượng thức ăn dự trữ lớn, giúp cuộc sống lưu vong tạm vơi bớt đói khát. Nhân lúc thảnh thơi, anh hồi tưởng về những câu chuyện ở Hoàng Thu, nhớ lại quan niệm của người Mông về phong tục tín ngưỡng và sức mạnh của tiếng hát trong đời sống cộng đồng. Qua lời cha dạy, Phù ngộ ra rằng các nghi lễ như tang ma hay lễ đuổi giặc không hề là hủ tục, mà ẩn chứa những giá trị văn hóa, lịch sử và điểm tựa tinh thần thiêng liêng của dân tộc mình.

Giữa rừng sâu biệt lập, Phù nhớ lời cha dạy về cội nguồn và lịch sử di cư gian khổ của người Mông – hành trình tìm đất lập bản, nương tựa lẫn nhau để tồn tại. Ký ức về truyền thống đoàn kết ấy khiến Phù càng day dứt, trăn trở khi nghĩ đến mâu thuẫn thù hằn giữa hai dòng họ Lý – Giàng cùng những mất mát đang xé rách mảnh đất quê hương.