Đài Hà Nội | Đọc truyện đêm khuya

Được cha cho đọc thư từ giữa cụ Nguyễn Thân và Phan Đình Phùng, Nguyễn Tất Thành sâu sắc cảm phục tấm lòng đặt lợi ích nước nhà lên trên cá nhân của cụ Phan. Bài học về khí tiết bất khuất cùng lời giảng giải của cha về lòng trung nghĩa chính là viên gạch tiếp theo định hình nên lý tưởng sống và trách nhiệm phụng sự Tổ quốc của Người.

Ghé thăm nhà ông Phó bảng dịp Tết 1905, Phan Bội Châu ra một vế đối về chí lớn cứu nước và được cậu bé Cung đối lại vô cùng sắc sảo. Sự thông minh và khát vọng của Cung trong buổi trò chuyện không chỉ làm kinh ngạc bậc tiền bối, mà còn là dấu hiệu cho thấy con đường vạn dặm sau này của Người đang được định hình từ chính hào khí của các sĩ phu quanh mình.

Sau khi đỗ Phó bảng, ông Nguyễn Sinh Sắc lặng lẽ đưa hai con trai về quê nội làng Sen, gửi con gái cả lại chăm sóc bà ngoại. Sự đồng thuận đầy thấu hiểu, đặt đạo lý lên hàng đầu của bà ngoại và cha không chỉ giúp gia đình vượt qua giai đoạn xáo trộn, mà còn gieo vào lòng Nguyễn Sinh Cung niềm kính trọng sâu sắc về tình cốt nhục và nghĩa đồng bào.

Sau biến cố mất người thân, Nguyễn Sinh Cung về quê sống bên bà ngoại và tiếp tục học chữ Hán khi cha mở lại lớp dạy. Vượt qua nỗi đau, Cung nổi bật là một học trò xuất sắc với trí nhớ tuyệt vời và tài đối đáp thông minh, mẫn tiệp.

Trong đêm đông lạnh giá tại Huế, Nguyễn Sinh Cung phải một mình đối mặt với thử thách nghiệt ngã: vừa tự lập gánh vác việc nhà, vừa xót xa chăm sóc đứa em sơ sinh và người mẹ đang lịm dần vì kiệt sức. Sự ra đi của người mẹ ngay sau đó là nỗi đau tột cùng, chính thức khép lại tuổi thơ êm đềm và hun đúc nên một bản lĩnh phi thường từ trong mất mát.