Đài Hà Nội | Đọc truyện đêm khuya

Phần này lý giải nguồn gốc sâu xa và ý nghĩa thiêng liêng của lễ cúng tổ dòng họ Giàng ở Hoàng Thu. Không chỉ là dịp tưởng nhớ tổ tiên hay cầu mong gia đạo hưng thịnh, nghi lễ này còn mang nỗi khát vọng tìm lại những người thân cùng dòng máu đã thất lạc trong cuộc thiên di bão táp. Xưa kia từ Quý Châu, tổ tiên của họ có năm anh em, nhưng những biến cố chiến tranh và sự truy đuổi tàn khốc của nhà Thanh đã buộc họ phải xé lẻ, mỗi ngả một phương để bảo toàn huyết mạch. Từ đau thương đó, tâm nguyện tìm kiếm người thân lưu lạc đã trở thành nỗi khắc khoải truyền đời, thấm sâu vào tâm thức cộng đồng người Mông.

Săn được con nai lớn giúp Phù có lượng thức ăn dự trữ lớn, giúp cuộc sống lưu vong tạm vơi bớt đói khát. Nhân lúc thảnh thơi, anh hồi tưởng về những câu chuyện ở Hoàng Thu, nhớ lại quan niệm của người Mông về phong tục tín ngưỡng và sức mạnh của tiếng hát trong đời sống cộng đồng. Qua lời cha dạy, Phù ngộ ra rằng các nghi lễ như tang ma hay lễ đuổi giặc không hề là hủ tục, mà ẩn chứa những giá trị văn hóa, lịch sử và điểm tựa tinh thần thiêng liêng của dân tộc mình.

Giữa rừng sâu biệt lập, Phù nhớ lời cha dạy về cội nguồn và lịch sử di cư gian khổ của người Mông – hành trình tìm đất lập bản, nương tựa lẫn nhau để tồn tại. Ký ức về truyền thống đoàn kết ấy khiến Phù càng day dứt, trăn trở khi nghĩ đến mâu thuẫn thù hằn giữa hai dòng họ Lý – Giàng cùng những mất mát đang xé rách mảnh đất quê hương.

Những ngày học trường nội trú, Phù và Tuyết gắn bó qua việc cùng khai phá đất trồng rau, nuôi gà bán trứng trang trải cuộc sống. Dù xì xầm bàn tán nổi lên quanh hai người, họ vẫn vô tư giữ tình bạn trong sáng. Phù quá ngây thơ nên không hề nhận ra tình cảm sâu đậm mà Tuyết đã âm thầm dành cho mình.

Giữa rừng sâu biệt lập, Lý Seo Phù vật lộn sinh tồn bằng cách đào củ mài làm lương thực, sống lại ký ức ấm áp về thời gia đình quây quần qua lời mẹ kể ngày xưa. Để vơi bớt sự cô đơn và đơn điệu, anh mày mò dùng ống bươu chế dụng cụ nấu rượu từ cây đao. Thế nhưng, dù chuẩn bị vô cùng công phu, Phù vẫn không thể cất được giọt rượu nào vì thiếu loại lá rừng dùng làm men.