Podcast Lepiej Teraz

W 1757 roku 51-letni drukarz z kolonii wsiadł na statek do Anglii „na kilka miesięcy”.
Zostawił w domu żonę, która bała się morza, i wysiadł w kraju, w którym nikt nie traktował poważnie ludzi z prowincji. 12 lat później był najsłynniejszym Amerykaninem w Europie.To opowieść o tym, jak zacząć nowy rozdział po pięćdziesiątce i jak zamieniać strach w projekt. O tym, jak ręczyć za siebie tak, żeby uwierzył w to nawet najpotężniejszy lord, i jak w jedną zimową godzinę odwrócić własny błąd.

W tym odcinku:
Noc, w której statek pędził prosto na skały
6 tygodni „najgęstszego” szczęścia i doktor bez matury
✍️ Rozmowa w bocznym pokoju, po której wygrał sprawę z Pennami
Doba, w której był żołnierzem, doradcą, dyktatorem i znów nikim
🏛 174 pytania w parlamencie imperium
Czego kapitanowie poczty nie chcieli usłyszeć od rybaków
Cena lat spędzonych z dala od domu

Na końcu odcinka niespodzianka dla tych, którzy chcą Franklina nie tylko słuchać, ale i przećwiczyć.

Projekt Franklin: 
(8 spotkań 1:1 z metodami Franklina w Twoim życiu)

Źródła pierwotne (cytaty w przekładzie własnym z angielskiego):
„The Autobiography of Benjamin Franklin”, rozdz. XIX (Standard Ebooks / Project Gutenberg): postój w Nowym Jorku, statek przeładowany na dziobie, noc z latarnią, mgła nad Falmouth, Stonehenge i Wilton, przyjazd do Londynu 27 VII 1757, rada Fothergilla, spotkanie u Thomasa Penna, scena z lordem Mansfieldem, komisja potwierdzająca uczciwość podatku
Autobiografia, rozdz. XIII: dochód z poczty „trzy razy większy niż poczta w Irlandii”
Autobiografia, rozdz. I i IX: errata i „drugie wydanie”, zdanie o wysiłku, który uczynił go lepszym i szczęśliwszym
List do Deborah Franklin, 2 VI 1757, Founders Online
List do Johna Lininga, 17 VI 1758 (eksperyment z eterem w Cambridge), Founders Online
Inskrypcje nagrobne z Ecton, VII 1758, Founders Online
List do lorda Kamesa, 3 I 1760 („najgęstsze szczęście”), Founders Online
David Hume do Franklina, 10 V 1762, Founders Online
List do Petera Collinsona, 19 XII 1763 (podróż pocztowa, wybite ramię), Founders Online
List do Johna Fothergilla, 14 III 1764 („w ciągu doby”), Founders Online
„The Examination of Doctor Benjamin Franklin”, 13 II 1766, pytania 31, 36, 83, 173-174, z przypisami o pytaniach przygotowanych z przyjaznymi posłami, Founders Online
List do Mary Stevenson, 14 IX 1767 (Paryż, Wersal), Founders Online
List do Anthony’ego Todda, 29 X 1768 (Prąd Zatokowy, Folger), Founders Online; relacja Folgera o „prostych amerykańskich rybakach” według późniejszych „Maritime Observations” Franklina (1785)
Źródła wtórne: 
Walter Isaacson, „Benjamin Franklin: An American Life”;
H.W. Brands, „The First American”;
Carl Van Doren, „Benjamin Franklin”;
Library of Congress i Smithsonian o mapie Prądu Zatokowego;
strona wsi Ecton o wizycie z 1758 roku.

Subskrybuj mój nowy kanał podcastowy Radek Budnicki na Spotify: znajdziesz tam moje solowe lekcje, refleksje i wywiady.

W 1748 roku Franklin rzucił biznes, żeby mieć czas na naukę. 7 lat później ręczył własnym majątkiem za 150 wozów brytyjskiej armii i dowodził budową fortu na zaśnieżonej granicy.
To opowieść o cenie, jaką płaci się za to, że potrafi się wszystko i o dniu, w którym wsiadł na statek „na kilka miesięcy”, a wrócił dopiero po prawie 18-stu latach.

To dziesiąta część biografii Benjamina Franklina w podcaście „Lepiej Teraz”.
Druga połowa dekady, w której najsłynniejszy naukowiec kolonii został wciągnięty w cudzą wojnę: rysował pierwsze polityczne karykatury, zdobywał wozy, budował forty i odkrywał, że mistrzostwo nie daje wolności, tylko ją odbiera.

W tym odcinku:
▪ Pierwszy polityczny rysunek w dziejach Ameryki i plan unii, który wyprzedził epokę o 20 lat
▪ Jak jeden generał zamienił pewny triumf w rzeź, i dlaczego rachunek trafił do Franklina
▪ Jak dobrowolnie zdobyć 150 wozów, gdy armia potrafi tylko grozić
▪ Fort w śniegu i najlepszy trik, żeby żołnierze przychodzili na modlitwy 
▪ Dlaczego mistrzostwo odbiera wolność, zamiast ją dawać
▪ Dzień, w którym Franklin wsiadł na statek „na kilka miesięcy” – i został za oceanem prawie osiemnaście lat

Nagrywam sam, własnym głosem, bez AI. Scenariusz powstawał z oryginalnych źródeł.

Chcesz dołączyć do Projektu Franklin?
Poznaj szczegóły programu i zarezerwuj bezpłatną, wstępną konsultację.
Kliknij i wybierz termin: https://www.porannik.pl/p/projekt-franklin

ŹRÓDŁA:
„The Autobiography of Benjamin Franklin” (domena publiczna, przekład własny z oryginału)
• „Plan of Union” oraz rysunek „Join, or Die” (Pennsylvania Gazette, 9 maja 1754), Founders Online
• „The Way to Wealth” / „Father Abraham’s Speech” (przedmowa do „Poor Richard Improved” na 1758), 1757, Founders Online
• biografie: Walter Isaacson, H.W. Brands, Carl Van Doren, J.A. Leo Lemay

Subskrybuj mój nowy kanał podcastowy Radek Budnicki na Spotify: znajdziesz tam moje solowe lekcje, refleksje i wywiady.

Jak młody emeryt ujarzmił piorun - i jak sława wciągnęła go z powrotem w świat

W 1748 roku Franklin oddał drukarnię obcemu człowiekowi, żeby wreszcie mieć czas na naukę. Kilka lat później był już jednym z najsłynniejszych ludzi świata - bo zabawka ze szkła i drutu doprowadziła go do czegoś, o co przez tysiąclecia zanoszono modły: do ujarzmienia pioruna. To opowieść o tym, co się dzieje, gdy w końcu robisz dokładnie to, co kochasz.

To dziewiąta część biografii Benjamina Franklina w podcaście „Lepiej Teraz”. Pierwsza połowa przełomowej dekady: od szklanej rurki, przez błyskawicę ściągniętą z nieba, po człowieka, którego całe miasto obsypuje urzędami, aż na horyzoncie pojawia się wojna.

W tym odcinku:
▪ Jak drukarz bez uniwersytetu wymyślił słowa, których fizyka używa do dziś
▪ Prawda o latawcu: nie było małego dziecka, a eksperyment mógł go zabić
▪ Dlaczego oddał za darmo wynalazek, który mógł uczynić go bogaczem (piorunochron)
▪ Sztuczka, dzięki której wyciągnął od Zgromadzenia pieniądze na pierwszy szpital w Ameryce
▪ Dlaczego „czas na naukę”, o który tak walczył, zaczął mu zjadać całe życie

Jeśli szukasz historii o tym, co się dzieje, gdy w końcu robisz to, co kochasz, Franklin przeszedł tę drogę 270 lat przed nami i zostawił dokładne notatki. Nagrywam sam, własnym głosem.

Chcesz dołączyć do Projektu Franklin?
Poznaj szczegóły programu i zarezerwuj bezpłatną, wstępną konsultację.
Kliknij i wybierz termin: https://www.porannik.pl/p/projekt-franklin

ŹRÓDŁA:

„The Autobiography of Benjamin Franklin” (domena publiczna, przekład własny z oryginału)

Biografie:
Walter Isaacson, H.W. Brands, Carl Van Doren, J.A. Leo Lemay, Joyce Chaplin, I. Bernard Cohenpisma i listy Franklina z Founders Online, National Archives - listy do Petera Collinsona (1747–1752), „Opinions and Conjectures” (1750),
List do Cadwalladera Coldena (29.09.1748)

Relacja z eksperymentu w Marly-la-Ville (10 maja 1752): 
Raport Thomasa-François Dalibarda dla Akademii Królewskiej Nauk oraz opis naocznego świadka, przeora Rauleta

Pennsylvania Gazette (19.10.1752), „Poor Richard Improved” (1753)
Relacja Josepha Priestleya, „The History and Present State of Electricity” (1767)

Subskrybuj mój nowy kanał podcastowy Radek Budnicki na Spotify: znajdziesz tam moje solowe lekcje, refleksje i wywiady.

Benjamin Franklin miał najlepiej prosperującą drukarnię w koloniach i w 1748 roku, w wieku 42 lat, oddał ją obcemu człowiekowi.

Nie sprzedał. Zbudował układ, w którym firma pracuje i płaci mu dalej, tylko bez niego.
Ten dochód przychodził punktualnie przez kolejnych 18 lat.
To ósma część biografii Benjamina Franklina w podcaście „Lepiej Teraz”. 

Opowieść o 12 latach, w których przestał budować własny interes i zaczął budować miasto, a potem wyszedł z firmy będąc na szczycie, nie na dnie, bo wiedział dokładnie, na co chce przeznaczyć odzyskany czas.

W tym odcinku:
▪ Jak wyglądała umowa z Davidem Hallem, czyli wyjście z własnej firmy w XVIII wieku
▪ Jak rozbroić wroga jedną prośbą: mechanizm, który Franklin nazwał pożyczoną książką
▪ Dlaczego odmówił patentu, który dałby mu monopol na ogrzewanie kolonii
▪ Jedna porażka, którą po prostu wyciął ze swojej autobiografii
▪ Dlaczego „czas to pieniądz” znaczy coś odwrotnego, niż się powszechnie uważa

Jeśli szukasz historii o wolności finansowej, wychodzeniu z operacyjnej roboty i zmiany w połowie życia, Franklin przeszedł tę drogę 270 lat przed nami i zostawił dokładne notatki.
Nagrywam sam, własnym głosem, bez użycia generatora lub klona głosu AI. 

Chcesz dołączyć do Projektu Franklin?
Poznaj szczegóły programu i zarezerwuj bezpłatną, wstępną konsultację.
Kliknij i wybierz termin: https://www.porannik.pl/p/projekt-franklin

Postaw mi kawę:
https://suppi.pl/lepiejteraz

Zostań Mecenasem i współtwórz ten podcast: 
https://patronite.pl/podcastlepiejteraz

Subskrybuj mój nowy kanał podcastowy Radek Budnicki na Spotify: 
znajdziesz tam moje solowe lekcje, refleksje i wywiady.

ŹRÓDŁA: 
•„The Autobiography of Benjamin Franklin” (domena publiczna, przekład własny z oryginału)
• pisma i listy Franklina z Founders Online, National Archives - „Plain Truth” (1747), „Advice to a Young Tradesman” (1748), list do Petera Collinsona (28.03.1747), listy do Cadwalladera Coldena (1745, 1748)
• Pennsylvania Gazette (1735)
• biografie: Walter Isaacson, H.W. Brands, Carl Van Doren, J.A. Leo Lemay, Joyce Chaplin.

Wrócił z Londynu jako nikt. Bez grosza, bez zawodu, który by go utrzymał, bez planu.
A przez następne 10 lat zbudował coś, co przetrwało wieki. Ale zanim to się stało, najpierw prawie umarł. A potem stracił kogoś, kogo nie zapomniał do końca życia.

To historia dekady, w której z wraku młodości powstaje jeden z najbardziej niezwykłych umysłów w historii. I człowieka, który traktował własne życie jak tekst do poprawienia, aż odkrył, że nie każdy błąd da się skorygować.

Chcesz dołączyć do Projektu Franklin?
Poznaj szczegóły programu i zarezerwuj bezpłatną, wstępną konsultację.
Kliknij i wybierz termin: https://www.porannik.pl/p/projekt-franklin

Jeśli lubisz moje podcasty „Lepiej Teraz” — pomóż mi dzielić się tymi historiami dalej:

Wesprzyj moją pracę na Patronite: patronite.pl/podcastlepiejteraz
lub postaw kawę na suppi.pl/lepiejteraz

Subskrybuj mój nowy kanał podcastowy Radek Budnicki na Spotify: 
znajdziesz tam moje solowe lekcje, refleksje i wywiady.

Źródła pierwotne:
Benjamin Franklin, „The Autobiography of Benjamin Franklin” (Project Gutenberg; wydania Standard Ebooks, ushistory.org).
„Plan of Conduct, 1726”, Founders Online, National Archives (The Papers of Benjamin Franklin, vol. 1).
„The Busy-Body, No. 1, 4 February 1729”, Founders Online.
„The Nature and Necessity of a Paper-Currency, 3 April 1729”, Founders Online.
„Standing Queries for the Junto, 1732”, Founders Online.
„Poor Richard, 1733”, Founders Online.
„Poor Richard, 1740”, Founders Online.
„Hugh Meredith to Benjamin Franklin: Dissolution of Partnership, 14 July 1730”, Founders Online.
„On the Death of His Son, 30 December 1736”, Founders Online (Pennsylvania Gazette, 30 grudnia 1736).
„From Benjamin Franklin to Jane Mecom, 13 January 1772”, Founders Online.
Polskie wydanie: „Żywot własny” Benjamina Franklina (materiał projektowy, do porównania; cytaty w scenariuszu tłumaczone bezpośrednio z angielskiego oryginału public domain).
Źródła wtórne:
Walter Isaacson, „Benjamin Franklin: An American Life”.
H.W. Brands, „The First American: The Life and Times of Benjamin Franklin”.
Carl Van Doren, „Benjamin Franklin”.
J.A. Leo Lemay, „The Life of Benjamin Franklin”, t. 1-2.
Nick Bunker, prace biograficzne o młodym Franklinie.
Library Company of Philadelphia, materiały o założeniu biblioteki (1731).
Benjamin Franklin Historical Society; Encyclopedia of Greater Philadelphia (hasło „Junto”); HistoryNet, „Benjamin Franklin’s Greatest Invention”; Pennsylvania Center for the Book (PSU).
LISTA ŹRÓDEŁ CYTATÓW (każdy tłumaczony bezpośrednio z angielskiego):
„Ci, którzy piszą o sztuce poetyckiej…” oraz cztery zasady: „Plan of Conduct, 1726”, Founders Online.
„przestrzegany dość wiernie aż do starości”: Autobiografia (Founders/Gutenberg).
Opis Denhama („radził mi jak ojciec…”) i choroby („poddał się w duchu…”): Autobiografia.
„dziwna ryba… trochę szelmowski” (opis Keimera): Autobiografia.
Zasady Junto („w szczerym duchu poszukiwania prawdy…”) oraz stałe pytania: Autobiografia / „Standing Queries for the Junto, 1732”, Founders Online.
„harmonijny ludzki tłum” („a harmonious human multitude”): Carl Van Doren, „Benjamin Franklin” (zakończenie, s. 782).
„Aby zapewnić sobie kredyt i reputację… na taczce”: Autobiografia.
„Pracowitość tego Franklina przewyższa wszystko…” (dr Baird): Autobiografia.
„napisał do niego szczery list… errata została w pewnym stopniu poprawiona” (dług Vernona): Autobiografia.
„Jest pewna proporcjonalna ilość pieniądza…”: „A Modest Enquiry into the Nature and Necessity of a Paper-Currency”, 1729, Founders Online.
„To była kolejna korzyść wynikająca z tego, że umiałem pisać”: Autobiografia.
„dwaj prawdziwi przyjaciele, których dobroci nigdy nie zapomniałem…” oraz „często widywano pijanego na ulicach…”: Autobiografia.
„Zaryzykowaliśmy jednak… poprawiłem tę wielką erratę najlepiej, jak umiałem”: Autobiografia.
„wkład każdego stworzył kapitał książkowy wszystkich”: historyk Library Company (cyt. za Library Company of Philadelphia / Wikipedia).
„poprawiły ogólną rozmowę Amerykanów…”: Autobiografia.
Przepowiednia śmierci Titana Leedsa („nieubłagana śmierć…”, 17 X 1733, 15:29, koniunkcja Słońca i Merkurego): „Poor Richard, 1733”, Founders Online (oryg.: „He dies, by my Calculation made at his Request, on Oct. 17. 1733. 3 ho. 29 m. P.M….”).
Sprostowanie o śmierci Franky’ego („Ponieważ krąży obecnie pogłoska…”): „On the Death of His Son, 30 December 1736”, Founders Online / Pennsylvania Gazette (oryg.: „…he was not inoculated, but receiv’d the Distemper in the common Way of Infection…”).
„którego do dziś nie mogę wspomnieć bez westchnienia”: list do Jane Mecom, 13 stycznia 1772, Founders Online (oryg.: „…whom to this Day I cannot think of without a Sigh”).
„W 1736 roku straciłem jednego z synów…”: Autobiografia (oryg.: „In 1736 I lost one of my Sons, a fine Boy of 4 Years old, by the Smallpox taken in the common way…”).