Skip to content
Radio Logo
PodcastsEducationPodcast Lepiej Teraz

Podcast Lepiej Teraz

Radosław Budnicki
Latest episode

422 episodes

  • Podcast Lepiej Teraz

    PLT #436 Benjamin Franklin (Cz. 14): Ostatnia bitwa starego drukarza

    11/11/2026 | 35 mins.
    Ogród pod Paryżem, 12-letni chłopiec z zawiązanymi oczami i drzewo, które miało leczyć. Gorące lato w Filadelfii, w którym wszystko, na co Franklin pracował od 33 lat, mogło się rozpaść. I słońce namalowane na oparciu krzesła, na które stary człowiek patrzył przez 4 miesiące, zanim zrozumiał, co widzi.

    W tym odcinku dowiesz się o:
    doświadczeniu, które ośmieszyło najmodniejszego cudotwórcę Europy
    notesie pisanym z pamięci i słowie, które Franklin wyrzucił ze swojego języka
    wężu z 2 głowami, o którym nie wolno było opowiadać
    ostatnim tekście, który napisał, przykuty już do łóżka
    lasce ze złotą gałką i kamieniu z 2 imionami

    To odcinek dla każdego, kto czuje, że jest już za stary, za bardzo „ustawiony” albo za długo pewny swego, żeby zmienić zdanie.

    Projekt Franklin to praca jeden na jeden, w której metody Franklina przekładamy na Twoje życie.

    Napisz do mnie kilka zdań o sobie: https://www.porannik.pl/p/projekt-franklin
    Nagrywam całą serię sam, własnym głosem. 

    ŹRÓDŁA

    Źródła pierwotne (cytaty w przekładzie własnym z angielskiego):Autobiografia Benjamina Franklina, część II (Passy, 1784), Project Gutenberg / Standard Ebooks
    Benjamin Franklin do Williama Franklina, 16 VIII 1784, Founders Online
    Benjamin Franklin do Johna Waringa, 17 XII 1763, Founders Online
    Raport królewskiej komisji w sprawie magnetyzmu zwierzęcego, 1784
    Dziennik podróży Benjamina Franklina, lipiec-wrzesień 1785
    James Madison, notatki z obrad Konwencji Konstytucyjnej, 30 VI i 17 IX 1787
    Manasseh Cutler, dziennik, 13 VII 1787
    James McHenry, notatki z Konwencji Konstytucyjnej, 1787
    Benjamin Franklin do Jerzego Waszyngtona, 16 IX 1789, Founders Online
    Benjamin Franklin do Jean-Baptiste’a Le Roya, 13 XI 1789
    „Historicus” (Benjamin Franklin), list o Sidim Mehemecie Ibrahimie, „Federal Gazette”, 23 III 1790
    Benjamin Franklin do Thomasa Jeffersona, 8 IV 1790, Founders Online
    Testament Benjamina Franklina (17 VII 1788) z dopiskiem (23 VI 1789)
    Thomas Jefferson do Williama Smitha, 19 II 1791
    Biografie i opracowania:Walter Isaacson, „Benjamin Franklin: An American Life”
    H.W. Brands, „The First American”
    Carl Van Doren, „Benjamin Franklin”
    Gordon S. Wood, „The Americanization of Benjamin Franklin”
    Stacy Schiff, „A Great Improvisation”
    Stanley Finger, „Doctor Franklin’s Medicine”
    Urte Laukaityte, „Mesmerising Science: The Franklin Commission and the Modern Clinical Trial”, The Public Domain Review
    Archiwa i internet:founders.archives.gov
    National Constitution Center (constitutioncenter.org)
    mass.gov, rozporządzenie nr 294 w sprawie funduszu Benjamina Franklina
    Mesmerising Science: The Franklin Commission and the Modern Clinical Trial
    Evaluating Mesmerism, Paris, 1784 (BMJ Quality & Safety)
    Benjamin Franklin’s last days, funeral and a U.S. Senate slight
    Swimming Ben (Sports Illustrated Vault)
    Executive Order No. 294, Benjamin Franklin Trust Fund
    Did Ben Franklin Leave $2,000 Each to Boston and Philadelphia? (Snopes)
    On the Slave Trade (tekst satyry)
    Księga anegdot i metod Franklina, folder Projekt Franklin na Twoim Dysku
    Jeśli chcesz wesprzeć podcast: suppi.pl/lepiejteraz · patronite.pl/podcastlepiejteraz

    Subskrybuj mój nowy kanał podcastowy Radek Budnicki na Spotify: znajdziesz tam moje solowe lekcje, refleksje i wywiady.
  • Podcast Lepiej Teraz

    PLT #435 Benjamin Franklin (Cz. 13): Jak 70-latek wygrał wojnę bez jednego wystrzału

    28/10/2026 | 29 mins.
    Paryż, sierpień 1783 roku.
    50 tysięcy ludzi patrzy w niebo, a jedwabna kula znika w chmurach. Ktoś pyta starego Amerykanina, po co komu taki wynalazek. Jego odpowiedź obiega całą Europę.
    Tydzień później ten sam człowiek złoży podpis, na który czekał siedem lat.
    Ale kilka miesięcy wcześniej był o krok od tego, żeby wszystko przegrać.
    I to przez decyzję, pod którą sam się podpisał.

    W tym odcinku dowiesz się o:
    okręcie, który tonął, a mimo to wygrał
    dwóch Francuzkach,
    gwizdku z dzieciństwa i oświadczynach, które skończyły się żartem o zaświatach
    nocnej rozmowie Franklina z jego własną chorobą
    grudniowym liście, od którego zależał los młodego państwa
    To odcinek dla każdego, kto coś zawalił w ważnej relacji i nie wie, jak to naprawić, nie tracąc twarzy.
    Nagrywam całą serię sam, własnym głosem. 

    Projekt Franklin, to 2 miesiące pracy 1 na 1, w których metody Franklina przekładamy na Twoje życie: https://www.porannik.pl/p/projekt-franklin

    ŹRÓDŁA
    Źródła pierwotne (cytaty w przekładzie z angielskiego):
    Franklin’s Account of His Audience with Hillsborough, 16 I 1771, Founders Online
    The Autobiography of Benjamin Franklin, cz. I (Twyford 1771), Project Gutenberg / Standard Ebooks
    Benjamin Franklin do Josepha Priestleya, 19 IX 1772, Founders Online
    Benjamin Franklin do Williama Franklina, 6 X 1773, Founders Online
    Franklin’s Public Statement about the Hutchinson Letters, 25 XII 1773, Founders Online
    The Reply of Homo Trium Literarum, 16 II 1774, Founders Online
    Journal of Negotiations in London, 22 III 1775, Founders Online
    Benjamin Franklin do lorda Bessborough, 16 III 1775 (z relacją Josepha Priestleya), Founders Online
    Benjamin Franklin do Williama Strahana, 5 VII 1775, Founders Online
    Benjamin Franklin do Josiaha Quincy’ego, 15 IV 1776, Founders Online
    Autobiografia Johna Adamsa, IX 1776 i IV 1778, Founders Online / Massachusetts Historical Society
    Thomas Jefferson, „Anecdotes of Doctor Franklin”
    Benjamin Franklin do Mary Hewson, 12 I 1777, Founders Online
    Benjamin Franklin do Emmy Thompson, 8 II 1777, Founders Online
    Juliana Ritchie do Franklina, 12 I 1777, i odpowiedź Franklina, 19 I 1777, Founders Online
    The American Commissioners: A Public Announcement, 4 XII 1777, Founders Online
    Biografie i opracowania:
    Walter Isaacson, „Benjamin Franklin: An American Life”
    H.W. Brands, „The First American”
    Stacy Schiff, „A Great Improvisation”
    Carl Van Doren, „Benjamin Franklin”
    Sheila L. Skemp, „The Making of a Patriot: Benjamin Franklin at the Cockpit”
    Archiwa i internet:
    founders.archives.gov
    Benjamin Franklin House, Londyn: „Craven Street Bones”
    masshist.org (Adams Papers)
    librarycompany.org
  • Podcast Lepiej Teraz

    PLT #434 Benjamin Franklin (Cz. 12): Najlepsza zemsta na wrogach

    14/10/2026 | 44 mins.
    Londyn, styczeń 1774 roku. Najsłynniejszy uczony Ameryki stoi sam w sali pełnej lordów.

    Przez ponad godzinę słucha obelg, a sala śmieje się z niego na głos. Nie odpowiada ani słowem. Ma 68 lat i właśnie traci wszystko, na co pracował w Anglii.

    Co robi człowiek, którego publicznie zmieszano z błotem? I czy po siedemdziesiątce da się jeszcze zacząć od nowa, w obcym kraju i w obcym języku?

    To odcinek dla każdego, kto kiedyś został upokorzony i nie wiedział, co zrobić ze złością. I dla każdego, komu się wydaje, że na wielkie zmiany jest już za późno.

    W tym odcinku:
    Godzina, w której sala śmiała się z jednego człowieka
    Tajemnica piwnicy przy Craven Street
    Partie szachów, które nie były tylko szachami
    List pełen wściekłości do przyjaciela sprzed trzydziestu lat
    Jedno łóżko, otwarte okno i John Adams
    Futrzana czapka wśród upudrowanych głów Paryża
    Szpiedzy w domu i jedna prosta zasada
    Garnitur, który czekał na swój dzień

    Projekt Franklin: (8 spotkań 1:1 z metodami Franklina w Twoim życiu): https://www.porannik.pl/p/projekt-franklin

    ŹRÓDŁA
    Źródła pierwotne (cytaty w przekładzie z angielskiego):Franklin’s Account of His Audience with Hillsborough, 16 I 1771, Founders Online
    The Autobiography of Benjamin Franklin, cz. I (Twyford 1771), Project Gutenberg / Standard Ebooks
    Benjamin Franklin do Josepha Priestleya, 19 IX 1772, Founders Online
    Benjamin Franklin do Williama Franklina, 6 X 1773, Founders Online
    Franklin’s Public Statement about the Hutchinson Letters, 25 XII 1773, Founders Online
    The Reply of Homo Trium Literarum, 16 II 1774, Founders Online
    Journal of Negotiations in London, 22 III 1775, Founders Online
    Benjamin Franklin do lorda Bessborough, 16 III 1775 (z relacją Josepha Priestleya), Founders Online
    Benjamin Franklin do Williama Strahana, 5 VII 1775, Founders Online
    Benjamin Franklin do Josiaha Quincy’ego, 15 IV 1776, Founders Online
    Autobiografia Johna Adamsa, IX 1776 i IV 1778, Founders Online / Massachusetts Historical Society
    Thomas Jefferson, „Anecdotes of Doctor Franklin”
    Benjamin Franklin do Mary Hewson, 12 I 1777, Founders Online
    Benjamin Franklin do Emmy Thompson, 8 II 1777, Founders Online
    Juliana Ritchie do Franklina, 12 I 1777, i odpowiedź Franklina, 19 I 1777, Founders Online
    The American Commissioners: A Public Announcement, 4 XII 1777, Founders Online
    Biografie i opracowania:Walter Isaacson, „Benjamin Franklin: An American Life”
    H.W. Brands, „The First American”
    Stacy Schiff, „A Great Improvisation”
    Carl Van Doren, „Benjamin Franklin”
    Sheila L. Skemp, „The Making of a Patriot: Benjamin Franklin at the Cockpit”
    Archiwa i internet:founders.archives.gov
    Benjamin Franklin House, Londyn: „Craven Street Bones”
    masshist.org (Adams Papers)
    librarycompany.org

    Subskrybuj mój nowy kanał podcastowy Radek Budnicki na Spotify: znajdziesz tam moje solowe lekcje, refleksje i wywiady.
  • Podcast Lepiej Teraz

    PLT #433 Benjamin Franklin (Cz. 11): Doktor bez matury podbija Europę

    30/09/2026 | 44 mins.
    W 1757 roku 51-letni drukarz z kolonii wsiadł na statek do Anglii „na kilka miesięcy”.
    Zostawił w domu żonę, która bała się morza, i wysiadł w kraju, w którym nikt nie traktował poważnie ludzi z prowincji. 12 lat później był najsłynniejszym Amerykaninem w Europie.To opowieść o tym, jak zacząć nowy rozdział po pięćdziesiątce i jak zamieniać strach w projekt. O tym, jak ręczyć za siebie tak, żeby uwierzył w to nawet najpotężniejszy lord, i jak w jedną zimową godzinę odwrócić własny błąd.

    W tym odcinku:
    Noc, w której statek pędził prosto na skały
    6 tygodni „najgęstszego” szczęścia i doktor bez matury
    ✍️ Rozmowa w bocznym pokoju, po której wygrał sprawę z Pennami
    Doba, w której był żołnierzem, doradcą, dyktatorem i znów nikim
    🏛 174 pytania w parlamencie imperium
    Czego kapitanowie poczty nie chcieli usłyszeć od rybaków
    Cena lat spędzonych z dala od domu

    Na końcu odcinka niespodzianka dla tych, którzy chcą Franklina nie tylko słuchać, ale i przećwiczyć.

    Projekt Franklin: 
    (8 spotkań 1:1 z metodami Franklina w Twoim życiu)

    Źródła pierwotne (cytaty w przekładzie własnym z angielskiego):
    „The Autobiography of Benjamin Franklin”, rozdz. XIX (Standard Ebooks / Project Gutenberg): postój w Nowym Jorku, statek przeładowany na dziobie, noc z latarnią, mgła nad Falmouth, Stonehenge i Wilton, przyjazd do Londynu 27 VII 1757, rada Fothergilla, spotkanie u Thomasa Penna, scena z lordem Mansfieldem, komisja potwierdzająca uczciwość podatku
    Autobiografia, rozdz. XIII: dochód z poczty „trzy razy większy niż poczta w Irlandii”
    Autobiografia, rozdz. I i IX: errata i „drugie wydanie”, zdanie o wysiłku, który uczynił go lepszym i szczęśliwszym
    List do Deborah Franklin, 2 VI 1757, Founders Online
    List do Johna Lininga, 17 VI 1758 (eksperyment z eterem w Cambridge), Founders Online
    Inskrypcje nagrobne z Ecton, VII 1758, Founders Online
    List do lorda Kamesa, 3 I 1760 („najgęstsze szczęście”), Founders Online
    David Hume do Franklina, 10 V 1762, Founders Online
    List do Petera Collinsona, 19 XII 1763 (podróż pocztowa, wybite ramię), Founders Online
    List do Johna Fothergilla, 14 III 1764 („w ciągu doby”), Founders Online
    „The Examination of Doctor Benjamin Franklin”, 13 II 1766, pytania 31, 36, 83, 173-174, z przypisami o pytaniach przygotowanych z przyjaznymi posłami, Founders Online
    List do Mary Stevenson, 14 IX 1767 (Paryż, Wersal), Founders Online
    List do Anthony’ego Todda, 29 X 1768 (Prąd Zatokowy, Folger), Founders Online; relacja Folgera o „prostych amerykańskich rybakach” według późniejszych „Maritime Observations” Franklina (1785)
    Źródła wtórne: 
    Walter Isaacson, „Benjamin Franklin: An American Life”;
    H.W. Brands, „The First American”;
    Carl Van Doren, „Benjamin Franklin”;
    Library of Congress i Smithsonian o mapie Prądu Zatokowego;
    strona wsi Ecton o wizycie z 1758 roku.

    Subskrybuj mój nowy kanał podcastowy Radek Budnicki na Spotify: znajdziesz tam moje solowe lekcje, refleksje i wywiady.
  • Podcast Lepiej Teraz

    PLT #432 Benjamin Franklin, (Cz. 10): Gdy świat po Ciebie przychodzi

    16/09/2026 | 25 mins.
    W 1748 roku Franklin rzucił biznes, żeby mieć czas na naukę. 7 lat później ręczył własnym majątkiem za 150 wozów brytyjskiej armii i dowodził budową fortu na zaśnieżonej granicy.
    To opowieść o cenie, jaką płaci się za to, że potrafi się wszystko i o dniu, w którym wsiadł na statek „na kilka miesięcy”, a wrócił dopiero po prawie 18-stu latach.

    To dziesiąta część biografii Benjamina Franklina w podcaście „Lepiej Teraz”.
    Druga połowa dekady, w której najsłynniejszy naukowiec kolonii został wciągnięty w cudzą wojnę: rysował pierwsze polityczne karykatury, zdobywał wozy, budował forty i odkrywał, że mistrzostwo nie daje wolności, tylko ją odbiera.

    W tym odcinku:
    ▪ Pierwszy polityczny rysunek w dziejach Ameryki i plan unii, który wyprzedził epokę o 20 lat
    ▪ Jak jeden generał zamienił pewny triumf w rzeź, i dlaczego rachunek trafił do Franklina
    ▪ Jak dobrowolnie zdobyć 150 wozów, gdy armia potrafi tylko grozić
    ▪ Fort w śniegu i najlepszy trik, żeby żołnierze przychodzili na modlitwy 
    ▪ Dlaczego mistrzostwo odbiera wolność, zamiast ją dawać
    ▪ Dzień, w którym Franklin wsiadł na statek „na kilka miesięcy” – i został za oceanem prawie osiemnaście lat

    Nagrywam sam, własnym głosem, bez AI. Scenariusz powstawał z oryginalnych źródeł.

    Chcesz dołączyć do Projektu Franklin?
    Poznaj szczegóły programu i zarezerwuj bezpłatną, wstępną konsultację.
    Kliknij i wybierz termin: https://www.porannik.pl/p/projekt-franklin

    ŹRÓDŁA:
    „The Autobiography of Benjamin Franklin” (domena publiczna, przekład własny z oryginału)
    • „Plan of Union” oraz rysunek „Join, or Die” (Pennsylvania Gazette, 9 maja 1754), Founders Online
    • „The Way to Wealth” / „Father Abraham’s Speech” (przedmowa do „Poor Richard Improved” na 1758), 1757, Founders Online
    • biografie: Walter Isaacson, H.W. Brands, Carl Van Doren, J.A. Leo Lemay

    Subskrybuj mój nowy kanał podcastowy Radek Budnicki na Spotify: znajdziesz tam moje solowe lekcje, refleksje i wywiady.
More Education podcasts
About Podcast Lepiej Teraz
„Lepiej Teraz” – inspirujące historie, które zmieniają życie (teraz!) 🎧 Każdy czwartek to świeży odcinek, w którym opowiadam o ludziach i ideach, które mogą wstrząsnąć Twoim myśleniem:Życiowe historie – od zapomnianych bohaterów, poprzez myślicieli, do współczesnych liderów – wciągająca narracja, która działa.Z książek do codzienności – konkretne lekcje z biografii i literatury, które możesz zastosować tu i teraz.Rozwój osobisty z perspektywy praktyka – pomysły, które dają sens, porządkują życie i dają moc działania.☕ Spodobał Ci się ten odcinek?Będzie mi ogromnie miło za symboliczną kawę: → suppi.pl/lepiejteraz🤝 Zostań Mecenasem Podcastu! (osobiście podziękuje Ci w odcinku):→ patronite.pl/podcastlepiejteraz
Podcast website

Listen to Podcast Lepiej Teraz, 6 Minute English and many other podcasts from around the world with the radio.net app

Get the free radio.net app

  • Stations and podcasts to bookmark
  • Stream via Wi-Fi or Bluetooth
  • Supports Carplay & Android Auto
  • Many other app features
Podcast Lepiej Teraz: Podcasts in Family